Rotterzwam

Door Eva van Genuchten en Nynke Schaaf

Rotterzwam is een initiatief dat is begonnen in 2013 door Siemen Cox en Mark Slegers. Ze gebruiken koffiedik van horeca en grote bedrijven in Rotterdam om paddestoelen op te kweken. Kort na de start, zijn ze gevestigd in het oude Tropicana zwemparadijs, wat het begin is geworden van BlueCity. De oesterzwammen worden terugverkocht aan horeca, maar ook direct aan consumenten (bijvoorbeeld via Rechtstreex). Naast de oesterzwammen verkopen ze ook growkits, waarmee de consument zelf zijn/haar eigen oesterzwammen kan kweken op zijn of haar eigen koffiedik.

De manier van werken van Rotterzwam is geïnspireerd op de Blauwe Economie; een economisch model waar afval niet bestaat. Dus wat Rotterzwam doet, is voedselafval hergebruiken om er nieuw voedsel van te maken. Dit doen ze ook nog lokaal: het koffiedik wordt lokaal ingezameld en de oesterzwammen worden lokaal verkocht. Daarnaast maken ze op een efficiënte manier gebruik van ruimte in de stad door het oude Tropicana, dat jarenlang leegstond, een nieuwe bestemming te geven. In dit proces proberen ze ook anderen te inspireren. Zo is rondom Rotterzwam BlueCity ontstaan, inspireren ze de consument om meer vegetarisch te eten en hun eigen koffiedik te gebruiken om oesterzwammen te kweken, en inspireren ze andere ondernemers mee te doen aan de ‘paddenstoelen revolutie’ door hun kennis open source te delen.


Onderweg zijn er natuurlijk ook dingen geweest die wat minder makkelijk gingen (of gaan). Door het bestemmingsplan van de gemeente waren ze bijvoorbeeld niet zeker of ze in Tropicana konden blijven. Daarnaast blijft het altijd een uitdaging om te balanceren tussen opschalen aan de ene kant, en lokaal blijven aan de andere. Een bepaalde schaal is nodig om winstgevend te worden, maar hier komen ook keuze bij kijken zoals het aanschaffen van een auto (in plaats van een bakfiets) om de vraag aan te kunnen. Het opschalen had ook tijd nodig, omdat er een efficiëntere manier nodig was om te produceren. Dit duurde 8 tot 12 maanden om te vinden. Tocht is alles gefinancierd zonder (overheids)subsidies. Na 9 tot 12 maanden maakten ze genoeg winst om ook zichzelf een compensatie te kunnen geven. Doordat ze in het begin nog niet zoveel verdienden, dwong dit de oprichters ook om creatief te zijn, wat ervoor zorgde dat ze van begin af een gezond business model opbouwen. Voor nu hebben ze de balans tussen opschalen en lokaal blijven kunnen vinden; door de business in Rotterdam te houden, maar voor de buitenwereld een (open-source) inspiratie te zijn.

Het is interessant om te zien dat ze veel verschillende consumenten hebben (B2B en B2C). Ze verkopen namelijk niet alleen de eerder genoemde paddenstoelen en growkits, maar ze geven ook rondleidingen door BlueCity, en workshops over het kweken van je eigen oesterzwammen. Ook werkt de locatie in BlueCity erg goed voor ze, waar ze kunnen samenwerken met andere start-ups. Het pand werkt als een platform dat veel media aandacht genereert, wat de marketingkosten voor de ondernemers laag houdt. Tijdens het hele proces heeft Rotterzwam erg veel media aandacht gehad in lokale, nationale en internationale tijdschriften en kranten. Maar nog belangrijker, gebruiken ze elkaars afvalstromen als invoer voor hun eigen producten, waardoor er een systeem wordt gecreëerd zonder afval.